Doktor OX’un Deneyi

 ”Hepimiz bir şekilde Jules Verne’in çocuklarıyız.”

Ray Bradbury

Öncelikle yazara olan hayranlığımdan biraz bahsetmek istiyorum. 9-10 sene önce 4. sınıfın yaz tatilinde bana bir kitap seti alınmıştı. Yanlış hatırlamıyorsam içinde 40 kitap vardı. Hepsini döküp aralarından “Dünyanın Merkezine Yolculuk” adlı kitabı seçmiştim. O kadar sevmiştim ki uzun süre en sevdiğim kitap olarak fırsatını bulduğum her yerde bahsettiğimi hatırlıyorum. Daha sonra yazarın sette bulunan üç kitabını daha okumuştum. 

Onlar da Seksen Günde Devri Alem, Aya Yolculuk ve Balonla Beş Hafta’ydı. Ne yazık ki içeriklerini çok hatırlayamıyorum ama tekrar okumayı düşünüyorum. Bu kitap da yazarıyla birlikte bir arkadaşımın önerisiyle tekrar hayatıma girmiş oldu.

Jules Verne’in neredeyse tüm kitapları sinemaya taşınmış ve aramızda Jules Verne’in bir filmini izlemeyen ya da bir kitabını okumayan insan sayısı oldukça azdır diye düşünüyorum.

Doktor OX’un Deneyi

Özellikle gençlik edebiyatının bilim kurgu öncülerinden biri olan Jules Verne, bu kitabında da hayal gücünü satırlarına işlemiş. 

“Hikayemiz, Flandre’da, hayali Quiquendone kentinde geçer. Kentin sakin, ölçülü, tutumlu ve ağırkanlı insanları yüzyıllardır aşırılığa kaçmadan, herhangi bir duygu belirtisi göstermeden, uyum içinde son derece durağan bir yaşam sürmektedir. Yöneticileri bile yaşamları boyunca inisiyatif kullanmadan, hiçbir önemli karar almadan bu dünyadan göçüp gitmektedir. Ancak Doktor Ox’un sözde kenti aydınlatma projesiyle gelişi Quiquendone’da bir şeyleri değiştirecektir.” (Arka kapaktan alınmıştır.)

Şöyle bir kent düşünün ki 3 haftadır yanmaya devam eden deri pazarı hakkında yanmaya bırakma kararı alınıyor. 

Kimsenin birbirine sesini yükseltmediği, hayvanların bile en ufak bir zarar vermediği on yıldır komiser memurluk kadrosunun kaldırılmasını düşünen bir şehir. Okurken insanların sakinliği ve durağanlığı beni biraz rahatsız etti, özellikle asla alınamayan kararlar…

“Bütün yaşamı boyunca hiçbir şeye karar vermeden ölen bir adam bu dünyada mükemmeliyete yaklaşmış demektir.”

“Zira bilim, vicdansız kişilerin elinde tehlikeli olabilir.“

Her şey şehrin yüzyıllardır çözülemeyen aydınlatma sorununu Doktor Ox’un gerçekleştireceğini iddia etmesiyle başlıyor. 

Bu kısımdan sonrasını birbiriyle evlenmek için en az 10 yıl beklemeleri gereken halkı, yazarın ironileriyle birlikte sizlere bırakıyorum.

 “-Nabız ortalaması kaç olarak saptandı?
– Dakikada elli bile değil. Anlayın artık: bir yüzyıldır arabacıların küfretmediği, birbirlerine sövüp saymadığı, atların kaçıp gitmediği, köpeklerin ısırmadığı, kedilerin tırmalamadığı, kısacası tartışmanın gölgesine bile rastlanmayan bir kent bu!