Zorunlu Alan
Bir form benden kim olduğumu sordu. Cevap vermem için boş bir dikdörtgen uzattı.
İnsan denen uzun meselenin dört kenara sığabileceğine inanmak, teknolojinin en eski saflıklarından biri olmalıydı.
Önce adımı yazdım. Bunda güçlük yoktu. İnsan kendi adına alışıyor. Hatta bir süre sonra başkalarının ağzından duyduğu sesin kendisine ait olduğunu sorgulamıyor bile. Birileri sesleniyor, dönüp bakıyoruz. Ömrümüz boyunca aynı kelimeye başımızı çevirerek onun biz olduğumuza ikna oluyoruz.
Ardından mesleğimi sordular.
Meslek, insanın ne yaptığını öğrenmek için icat edilmiş, zamanla kim olduğunu açıklamaya kalkışmış tuhaf bir kelime. Birine ne iş yaptığını soruyor, aldığı cevaptan sonra onu tanıdığımızı sanıyoruz.
Öğretmen. Doktor. İşçi. Yazar.
Dört kelime, dört ayrı hayat. Her birinin ardında kaç başarısızlık, kaç pişmanlık, kaç yarım kalmış cümle bulunduğuyla ilgilenmiyoruz. Kartvizitler bu bakımdan son derece merhametli. İnsanların yalnızca göstermek istedikleri taraflarını taşıyorlar.
Sonra uzmanlıklarımı sordular.
Bir süre düşündüm.
İnsan hangi konuda uzman olduğunu neye göre belirler? Bir işi iyi yaptığı için mi, aynı yanlışı yeterince tekrarladığı için mi?
Bazı insanlar gitmekte ustadır bazıları kalmakta. Kimileri bir odanın havasını tek cümleyle değiştirebilir. Kimileri yıllarca aynı masada oturup karşısındakinin ne demek istediğini anlamaz.
Ben de zaman zaman yanlış insanlara doğru cümleler kurmakta epey başarılıydım. Ne yazık ki bunun için ayrılmış bir seçenek yoktu.
Uzmanlık bölümünü boş bıraktım.
Ödüller kısmına geldiğimde ekranın karşısında duraksadım.
Bir zamanlar söyleyemediğim bir sözü nihayet söylediğim günü düşündüm. Kimse alkışlamamıştı. Hatta karşımdaki insan bundan hiç hoşlanmamıştı. Hayatımın en önemli başarılarından birinin başkasının gözünde terbiyesizlik sayılması, ödül sistemleri hakkında yeterince fikir veriyordu.
Yine de oraya bir şey yazmadım.
Bazı zaferler, sergilenmeye başladıkları anda küçülüyor.
En sonunda karşıma bir başlık çıktı:
Hakkımda.
İşte burada işler değişti.
Kendimi anlatmam gerekiyordu. Üstelik kendimden emin görünerek.
Biyografilerde insan hayatı hayranlık uyandıracak kadar düzenli ilerliyor. Doğdu, okudu, çalıştı, başardı. Fiiller yan yana dizilince aralarındaki yıllar da uslu uslu sıraya giriyor.
Kimse bir insanın hangi sabah kendisinden vazgeçtiğini, hangi akşam yeniden başladığını yazmıyor. Bir cümleyi yutmak için harcadığı yıllar, yanlış kapılarda beklediği saatler, kimsenin bilmediği küçük utançları…
Bütün bunlar yaşanmış sayılıyor ama biyografiye yakışmıyor.
Üstelik insan kendisini anlatırken neyi sakladığını da anlatmış oluyor. Bir başarıdan söz ederken başarısızlıklarının yerini belirliyor. Sevdiği şeyleri sıralarken artık sevmediklerini sessizce dışarıda bırakıyor. Geçmişini düzeltmiyor belki ama onu daha iyi ışık alan bir pencerenin önüne taşıyor.
Bunun yalan söylemekle ilgisi yok.
Bir insan aynı gün içinde hem cesur hem korkak, hem cömert hem bencil olabiliyor. Sabah savunduğu düşünceyi akşam sorgulayabiliyor. Dün affedemediği birini bugün özleyebiliyor.
Biyografiler ise değişmeyen insanları seviyor.
İmleç yanıp sönüyordu.
Sanki ben durdukça sabırsızlanıyor, yazmaya başlayınca sakinleşiyordu.
Kendimle ilgili birkaç cümle kurdum. Hepsi doğruydu. Hiçbiri yeterli değildi.
Birini tanımak için onun hakkında söylenenleri bilmek yetmiyordu. İnsan bazen en açık sözlerini saklanmak için söylüyordu. Bazen de susarak, yıllardır anlatamadığı bir şeyi ele veriyordu.
Ne tuhaftı. Kendimizi anlatmaya ömür yetmiyor, tanışmaya birkaç dakika ayırıyorduk.
Ekrana yeniden baktım.
Adım yerindeydi. Mesleğim doğruydu. Yazdıklarımda yanlış yoktu.
Yine de karşımdaki insan bana benzediği kadar, benden uzak biriydi.
En altta mavi bir düğme duruyordu.
Profili güncelle.
Bastım.
Ekran, işlemin başarıyla tamamlandığını bildirdi.
Bir insanın tamamlandığını söylemek için bundan daha uygunsuz bir an düşünülemezdi.
