23.3 C
İstanbul
Çarşamba, Temmuz 1, 2026

Unveiling the journey How gambling has evolved through the ages

Unveiling the journey How gambling has evolved through the ages

The Origins of Gambling

The history of gambling stretches back thousands of years, with evidence suggesting its existence in ancient civilizations. Archaeological findings indicate that as far back as 3000 BC, people in China were playing games of chance with dice made from animal bones. Similarly, ancient Romans indulged in various betting games, with their gladiatorial contests often becoming an avenue for wagers. Such early forms of gambling laid the groundwork for the complex systems we see today, revealing the inherent human attraction to risk and chance. Interestingly, for those interested in exploring the latest online options, https://mafia-casino.nz/ offers a wide range of games.

As cultures evolved, so did gambling practices. The Chinese created the first recorded lottery around 205 BC to fund government projects. In Europe, the Middle Ages saw gambling flourish with the establishment of numerous card games. These early iterations were not only forms of entertainment but also played a crucial role in social gatherings, further embedding gambling in cultural norms. This interplay of socialization and betting would significantly shape the evolution of gambling throughout history.

The religious and legal perspectives on gambling also influenced its development. In many societies, gambling was met with skepticism or outright bans due to its association with vice and moral decay. However, the resilience of gambling culture was evident as illicit games emerged in hidden taverns and back alleys. As societies began to accept gambling as a legitimate form of entertainment, legal frameworks were established, paving the way for organized betting and casino operations.

The Rise of Modern Gambling

The 19th century marked a significant turning point in the evolution of gambling, with the emergence of formal casinos. The first official casino, the Casino di Venezia, opened its doors in Italy in 1638, but it was during the 1800s that casinos began to flourish across Europe and America. These establishments attracted a diverse clientele, from aristocrats to common folk, eager to try their luck. With the introduction of games like roulette and blackjack, casinos transformed gambling into an entertainment spectacle, complete with lavish decor and a vibrant atmosphere.

In the United States, the gold rush era led to a surge in gambling establishments, particularly in cities like New Orleans and later Las Vegas. The allure of potential wealth attracted gamblers from all walks of life, fueling a thriving gambling culture. During this period, the establishment of the state lottery gained traction as a means for local governments to generate revenue, further embedding gambling in the social fabric of American life. The combination of chance and social interaction made gambling a popular pastime during this era.

Throughout the 20th century, the legality and regulation of gambling evolved significantly. The introduction of laws governing casinos, sports betting, and lotteries allowed governments to benefit from the industry while safeguarding consumers. The Vegas Strip emerged as the gambling capital of the world, showcasing extravagant casino resorts that combined luxury with gaming. This modernization of gambling led to a more organized and regulated industry, reflecting broader societal changes towards leisure and entertainment.

The Digital Revolution and Online Gambling

The late 20th century heralded a technological revolution that fundamentally changed the gambling landscape. The advent of the internet opened doors to online gambling, enabling players to engage in their favorite games from the comfort of their homes. The launch of the first online casino in 1994 set the stage for a global gambling phenomenon. Players could now access a vast array of games, including slots, poker, and table games, with just a few clicks. This transition not only expanded the market but also introduced new players who may have been hesitant to visit traditional casinos.

Online gambling has evolved beyond simple game offerings. The integration of live dealer games, where players interact with real dealers via video streaming, has enhanced the immersive experience. This innovation bridges the gap between land-based casinos and online platforms, providing a social element that was previously lacking in virtual gambling. Additionally, mobile technology has further revolutionized the industry, allowing players to gamble on-the-go, thereby increasing accessibility and engagement.

However, the rise of online gambling has also brought challenges, including regulatory concerns and issues related to responsible gambling. As the industry grows, many countries are grappling with how to regulate online platforms effectively while ensuring player safety. The introduction of measures like age verification and self-exclusion programs indicates an industry-wide commitment to protecting players. Despite these challenges, the online gambling sector continues to thrive, with advancements in technology and game design leading to an ever-evolving landscape.

The Social and Economic Impact of Gambling

Gambling has a multifaceted impact on society, influencing both economic growth and social dynamics. In many regions, the gambling industry serves as a significant source of revenue for governments through taxes and licensing fees. This financial boost can fund essential public services such as education and healthcare, illustrating how gambling can contribute to a nation’s economy. Major events like the Super Bowl or the World Series further enhance economic activity, as sports betting generates substantial revenue and stimulates local businesses.

However, the societal implications of gambling cannot be overlooked. While many enjoy gambling as a recreational activity, there are individuals who struggle with addiction, leading to detrimental consequences for themselves and their families. Communities often face challenges related to gambling-related crime and social issues, prompting discussions about the need for support services and responsible gambling initiatives. By implementing education programs and support systems, societies can work toward minimizing the negative impacts while still enjoying the benefits of a thriving gambling industry.

Moreover, the perception of gambling is continually evolving. As more people embrace online platforms and mobile applications, the stigma surrounding gambling is gradually diminishing. Society is beginning to recognize the entertainment value of gambling while also acknowledging the responsibility that comes with it. The conversation about gambling is shifting towards a more balanced view, focusing on both its potential for enjoyment and the importance of awareness regarding responsible play.

Mafia Casino: The New Era of Online Gaming

Mafia Casino, launched in 2025, represents the latest evolution in online gambling tailored specifically for New Zealand players. With a selection of over 4,000 high-quality casino games and a comprehensive sportsbook, it epitomizes the modern online gaming experience. Designed with user-friendly navigation, the platform ensures that both seasoned gamblers and newcomers can easily explore its offerings. The extensive game library includes everything from classic table games to innovative slots, catering to diverse preferences.

The platform emphasizes security and convenience, providing safe payment methods and prompt withdrawals, which enhances the overall gaming experience. This commitment to user satisfaction is further reflected in the generous welcome bonus of 100% up to NZ$1,000, accompanied by 200 free spins for new users. Such incentives not only attract players but also encourage them to explore the various gaming options available, enriching their experience on the platform.

Moreover, Mafia Casino boasts a dedicated customer support team available to assist players at any time. This level of service highlights the importance of player engagement and satisfaction in the online gaming realm. As the gambling industry continues to evolve, platforms like Mafia Casino are at the forefront, offering exciting opportunities while ensuring a safe and entertaining environment for all players.

Coronavirus disease 2019

COVID-19 is a contagious disease caused by the coronavirus SARS-CoV-2. In January 2020, the disease spread worldwide, resulting in the COVID-19 pandemic.

The symptoms of COVID‑19 can vary but often include fever,[7] fatigue, cough, breathing difficulties, loss of smell, and loss of taste.[8][9][10] Symptoms may begin one to fourteen days after exposure to the virus. At least a third of people who are infected do not develop noticeable symptoms.[11][12] Of those who develop symptoms noticeable enough to be classified as patients, most (81%) develop mild to moderate symptoms (up to mild pneumonia), while 14% develop severe symptoms (dyspnea, hypoxia, or more than 50% lung involvement on imaging), and 5% develop critical symptoms (respiratory failure, shock, or multiorgan dysfunction).[13] Older people have a higher risk of developing severe symptoms. Some complications result in death. Some people continue to experience a range of effects (long COVID) for months or years after infection, and damage to organs has been observed.[14] Multi-year studies on the long-term effects are ongoing.[15]

COVID‑19 transmission occurs when infectious particles are breathed in or come into contact with the eyes, nose, or mouth. The risk is highest when people are in close proximity, but small airborne particles containing the virus can remain suspended in the air and travel over longer distances, particularly indoors. Transmission can also occur when people touch their eyes, nose, or mouth after touching surfaces or objects that have been contaminated by the virus. People remain contagious for up to 20 days and can spread the virus even if they do not develop symptoms.[16]

Testing methods for COVID-19 to detect the virus’s nucleic acid include real-time reverse transcription polymerase chain reaction (RT‑PCR),[17][18] transcription-mediated amplification,[17][18][19] and reverse transcription loop-mediated isothermal amplification (RT‑LAMP)[17][18] from a nasopharyngeal swab.[20]

Several COVID-19 vaccines have been approved and distributed in various countries, many of which have initiated mass vaccination campaigns. Other preventive measures include physical or social distancing, quarantining, ventilation of indoor spaces, use of face masks or coverings in public, covering coughs and sneezes, hand washing, and keeping unwashed hands away from the face. While drugs have been developed to inhibit the virus, the primary treatment is still symptomatic, managing the disease through supportive care, isolation, and experimental measures.

Coronavirus disease 2019

COVID-19 is a contagious disease caused by the coronavirus SARS-CoV-2. In January 2020, the disease spread worldwide, resulting in the COVID-19 pandemic.

The symptoms of COVID‑19 can vary but often include fever,[7] fatigue, cough, breathing difficulties, loss of smell, and loss of taste.[8][9][10] Symptoms may begin one to fourteen days after exposure to the virus. At least a third of people who are infected do not develop noticeable symptoms.[11][12] Of those who develop symptoms noticeable enough to be classified as patients, most (81%) develop mild to moderate symptoms (up to mild pneumonia), while 14% develop severe symptoms (dyspnea, hypoxia, or more than 50% lung involvement on imaging), and 5% develop critical symptoms (respiratory failure, shock, or multiorgan dysfunction).[13] Older people have a higher risk of developing severe symptoms. Some complications result in death. Some people continue to experience a range of effects (long COVID) for months or years after infection, and damage to organs has been observed.[14] Multi-year studies on the long-term effects are ongoing.[15]

COVID‑19 transmission occurs when infectious particles are breathed in or come into contact with the eyes, nose, or mouth. The risk is highest when people are in close proximity, but small airborne particles containing the virus can remain suspended in the air and travel over longer distances, particularly indoors. Transmission can also occur when people touch their eyes, nose, or mouth after touching surfaces or objects that have been contaminated by the virus. People remain contagious for up to 20 days and can spread the virus even if they do not develop symptoms.[16]

Testing methods for COVID-19 to detect the virus’s nucleic acid include real-time reverse transcription polymerase chain reaction (RT‑PCR),[17][18] transcription-mediated amplification,[17][18][19] and reverse transcription loop-mediated isothermal amplification (RT‑LAMP)[17][18] from a nasopharyngeal swab.[20]

Several COVID-19 vaccines have been approved and distributed in various countries, many of which have initiated mass vaccination campaigns. Other preventive measures include physical or social distancing, quarantining, ventilation of indoor spaces, use of face masks or coverings in public, covering coughs and sneezes, hand washing, and keeping unwashed hands away from the face. While drugs have been developed to inhibit the virus, the primary treatment is still symptomatic, managing the disease through supportive care, isolation, and experimental measures.

Coronavirus disease 2019

COVID-19 is a contagious disease caused by the coronavirus SARS-CoV-2. In January 2020, the disease spread worldwide, resulting in the COVID-19 pandemic.

The symptoms of COVID‑19 can vary but often include fever,[7] fatigue, cough, breathing difficulties, loss of smell, and loss of taste.[8][9][10] Symptoms may begin one to fourteen days after exposure to the virus. At least a third of people who are infected do not develop noticeable symptoms.[11][12] Of those who develop symptoms noticeable enough to be classified as patients, most (81%) develop mild to moderate symptoms (up to mild pneumonia), while 14% develop severe symptoms (dyspnea, hypoxia, or more than 50% lung involvement on imaging), and 5% develop critical symptoms (respiratory failure, shock, or multiorgan dysfunction).[13] Older people have a higher risk of developing severe symptoms. Some complications result in death. Some people continue to experience a range of effects (long COVID) for months or years after infection, and damage to organs has been observed.[14] Multi-year studies on the long-term effects are ongoing.[15]

COVID‑19 transmission occurs when infectious particles are breathed in or come into contact with the eyes, nose, or mouth. The risk is highest when people are in close proximity, but small airborne particles containing the virus can remain suspended in the air and travel over longer distances, particularly indoors. Transmission can also occur when people touch their eyes, nose, or mouth after touching surfaces or objects that have been contaminated by the virus. People remain contagious for up to 20 days and can spread the virus even if they do not develop symptoms.[16]

Testing methods for COVID-19 to detect the virus’s nucleic acid include real-time reverse transcription polymerase chain reaction (RT‑PCR),[17][18] transcription-mediated amplification,[17][18][19] and reverse transcription loop-mediated isothermal amplification (RT‑LAMP)[17][18] from a nasopharyngeal swab.[20]

Several COVID-19 vaccines have been approved and distributed in various countries, many of which have initiated mass vaccination campaigns. Other preventive measures include physical or social distancing, quarantining, ventilation of indoor spaces, use of face masks or coverings in public, covering coughs and sneezes, hand washing, and keeping unwashed hands away from the face. While drugs have been developed to inhibit the virus, the primary treatment is still symptomatic, managing the disease through supportive care, isolation, and experimental measures.

Primary Worry & Loved ones Physicians Close Me personally Accepting Medicare Oak Path Health

That it Pine Highway Fitness location can be obtained during the 5110 Fairfield Path in the 23june Columbia, South carolina. Oak Street Wellness Columbia welcomes the following insurance coverage. So it Oak Road Health area can be acquired from the Farm so you can Market 1960 Rd W inside the Houston, Colorado.

Exactly what are the days from process at the Tyler primary proper care medical center?

It’s indeed been an interesting go out. We could manage a direct accept in order to a talented nursing business where they could continue a great twenty-four-hr hang on the patient to find attention to them if you are they balance out. We as the market, coastline-to-coastline, provides an issue which have compensation for injuries attorneys, plaintiffs’ lawyers … we’ve had many of these circumstances inside the aided way of life, within the assisted living facilities. We’re also making changes to utilize the fresh studio communities.

Medicare Advantage

  • Oak Road and you can Denote bolstered the firm’s healthcare beginning money, centered on Newman.
  • Therefore, it alternative approach to get rid of people.
  • We could and establish send-acquisition medications and help you create appointments together with other medical care tips, such as public features.
  • He’s entitled myself repeatedly to come and help him or her become my personal first worry medical practitioner and so i provided them a is.

My personal first-day from the OSH was not unusual in that We was required to capture a full real so they really you are going to dictate my fitness reputation. I got great standards whenever i made a decision to head into a keen Pine Highway fitness heart. I’ve changed physicians/habit today and can never return.

Whenever cash eliminates: Exactly how private security try eroding healthcare

Blogs

    The newest Government has started phasing away DSRIP apps,50  are revising Medicaid handled care and attention laws and regulations,51  and it has signaled decrease in the investment for reduction and personal wellness. Then, there are nevertheless openings and you will inconsistencies inside study to the societal determinants of fitness one to limit the ability to aggregate analysis across the options or to utilize study to inform coverage and processes, book quality improvement, or view treatments.48  Within Medicaid, the brand new broadening focus on societal determinants away from health brings up the fresh concerns in regards to the suitable part Medicaid is always to gamble inside handling non-scientific determinants from health and how to incentivize and you will engage Medicaid MCOs in the approaching social determinants of wellness.49 Various other county Medicaid apps features introduced Responsible Care Team (ACO) habits very 23june often tend to be population-founded costs or total cost away from care formulas, that could offer bonuses to own business to deal with the newest greater means from Medicaid beneficiaries, like the public determinants away from wellness.29 Occasionally, this type of tasks are part of the larger multiple-payer SIM habits noted over that will participate in Point 1115 Medicaid demonstration waivers.20  Such, Tx and you can Oregon is actually implementing Medicaid payment and you can delivery habits one offer care thanks to local entities that focus on integration of real, behavioural, and public services in addition to people involvement and cooperation. A lot of delivery and you will fee reform effort within this Medicaid are a look closely at linking medical care and you may societal means. Plus the expanding path to add wellness feeling/lead considerations on the low-fitness plan components, there are also emerging work to address non-scientific, public determinants out of fitness within the context of the health care birth program.

    • Braveman, a professor emeritus away from family members people medication, has said that if you requested one hundred pros to possess a classification of health collateral, you may get 100 substantively other responses.
    • The brand new CMS given an infrastructure to your birth from medical care to help you outlying metropolitan areas, and a construction to include financing depending communal benefits and you will regulators subsidies.
    • In identical seasons, the fresh public insurances you to labeled the most significant amount of people have been Preferred Insurance policies otherwise The fresh Age group (XXI Century Medical insurance) (564k) rather than Given (243k).
    • Architectural determinants (governmental, legal, and you may economic) which have personal norms and organization procedure shape the fresh distribution from energy and information determined by the newest standards where everyone is created, expand, real time, functions, enjoy and you may decades.
    • Whatever the method, it is crucial to have area, researcher, and you may professional partnerships to include systems and processes to test the new capabilities of their union plus the implications of their collective performs to have coverage and practice.
    • The new visualization reveals the fresh shipping of your means of transport to help you works or destination to analysis utilized by the people out of Nezahualcóyotl according to take a trip minutes.

    hello world

    hello world!

    Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Teknik Alanlarda Kadının Konumu

    Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği
    Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği

    Toplumsal cinsiyet eşitsizliği yalnızca ücret farkı ya da temsil oranı meselesi değildir; mesleklerin kime “yakıştırıldığı” üzerinden yeniden üretilen yapısal bir algıdır. Kadınların hangi alanlarda var olabileceği, çoğu zaman akademik yeterlilikle değil, kültürel kodlarla belirlenir.

    Teknik ve saha temelli disiplinler tarihsel olarak erkek egemen alanlar olarak kodlanmıştır. İnşaat mühendisliği ve inşaat teknikerliği, Makine mühendisliği ve makine teknikerliği, Jeoloji mühendisliği ve jeoloji teknikerliği, Harita mühendisliği ve harita teknikerliği gibi alanlar “saha işi” ya da “erkek işi” olarak tanımlanırken; Hemşirelik, Çocuk gelişimi ve Okul öncesi öğretmenliği gibi bölümler kadınlara daha uygun görülmektedir.

    Bu ayrımın bilimsel bir zemini yoktur. Çünkü bir disiplinin niteliğini belirleyen unsur cinsiyet değil; teknik bilgi, yöntemsel tutarlılık ve uygulama yeterliliğidir.

    Ben harita teknikerliği öğrencisiyim.

    Ve “Kadından haritacı olur mu?” sorusunu yalnızca gündelik hayatta değil, aynı akademik ortamı paylaştığım bir sınıf arkadaşımın ağzından da duydum.

    Henüz birlikte arazi pratiğini deneyimlememişken, henüz ölçme hatasının sahadaki karşılığını test etmemişken, mesleki yeterlilik cinsiyet üzerinden değerlendirilmişti. Bu soru bireysel bir meraktan çok, yerleşik bir zihinsel şemanın yansımasıydı.

    Oysa harita teknikerliği; mekânsal verinin üretilmesi, analiz edilmesi ve uygulanması sürecidir. GNSS ölçmeleri, nivelman, poligon hesapları, aplikasyon, koordinat sistemleri arası dönüşüm ve hata teorisi gibi teknik süreçler; analitik düşünme, dikkat ve metodolojik disiplin gerektirir. Milimetrelik bir ihmalin metrelerce sapmaya yol açabileceği bir alanda belirleyici olan şey fiziksel güç değil, ölçme doğruluğudur.

    Zorunlu stajımı tamamladım. Bununla yetinmeyip gönüllü staj yaptım. Sahada ölçü aldım, tripod kurdum, veri topladım. Ofiste çizim yaptım, hesap ürettim, projeye kot verdim. Saha koşulları öğreticiydi; fakat asıl düşündürücü olan, teknik kapasitenin değil cinsiyetin sorgulanmasıydı.

    Toplumsal cinsiyet eşitsizliği tam da burada görünür olur:

    Kadının performansı yaptığı işle değil, yaptığı işin ona “uygun olup olmadığı” üzerinden değerlendirilir.

    Ben bu bölümü bir tepki olarak değil, bilinçli bir tercih olarak seçtim. Çünkü harita, belirsizliği koordinata dönüştürme disiplinidir. Bir noktanın yerini tanımlamak, onu muğlaklıktan kurtarmaktır. Bir parselin sınırını belirlemek, hukuki güvenliği tesis etmektir. Bir projeye kot vermek, geleceğin referans sistemini oluşturmaktır.

    Sonuç olarak mesele, bir kadının haritacı olup olamayacağı değildir.

    Mesele, bir toplumun mesleki yetkinliği hangi referans sistemine göre değerlendirdiğidir.

    Teknik disiplinler ölçülebilirlik ilkesine dayanır. Harita teknikerliği de böyledir. Koordinat, hata payı, doğruluk analizi, referans sistemi… Tüm bu kavramlar nesnellik üzerine inşa edilmiştir. Bu nedenle teknik bir alanda öznel önyargının belirleyici olması, disiplinin kendi metodolojisiyle çelişir.

    Eğer bir meslek analitik düşünme, metodolojik tutarlılık ve teknik sorumluluk gerektiriyorsa; o mesleğin öznesi biyolojik kategorilerle değil, epistemik yeterlilikle tanımlanmalıdır. Aksi hâlde problem bireyde değil, değerlendirme ölçütündedir.

    Toplumsal cinsiyet eşitsizliği çoğu zaman görünür bir yasakla değil, görünmez bir sınırla işler. “Olmaz” denmez; “zor” denir. “Yapamazsın” denmez; “sana göre değil” denir. Böylece eşitsizlik, açık bir dışlamadan çok örtük bir yönlendirme biçiminde sürdürülür.

    Benim tercihim bu yönlendirmeyi kabul etmek değil; ölçütü değiştirmektir. Çünkü teknik bir alanda belirleyici olan şey cinsiyet değil, doğruluktur.
    Bir ölçüm ya doğrudur ya değildir.       Bir hesap ya tutarlıdır ya değildir.
    Ve bilimsel zeminde, doğruluğun cinsiyeti yoktur.

    Dolayısıyla soru yeniden formüle edilmelidir:
    Kadından haritacı olur mu değil, bilimsel bir disiplinde önyargının yeri var mıdır?

    Eğer cevap “hayır” ise,
    zaten mesele kapanmıştır.

    Özlemek Üzerine Yazı: Ben Ö(z)lüyorum – Kendini Aramanın Sessiz Hikayesi

    özlüyorum temalı duygusal yazı – Şeymanur Sevinç

    Özlüyorum…
    Bu kelimenin içinde bir yaşam var.
    Çünkü bazen “özlüyorum” demek, yalnızca geçmişi değil, kendimizi de anımsamak demektir.

    Ben özledim.
    Ben özlüyorum.
    Ben ö(z)lüyorum.
    Ne zaman bir şeyleri geride bıraktım desem,
    Gecenin sessizliğinde
    Yine çıkıp geliyor yüzüme eski izler.
    Unutmuş gibi duruyorum herkese
    Ama içimde,
    Her gece başka bir hatırayla uyanıyorum.
    Ben geçmişe sığınıyorum,
    Çünkü orada yarım kalan yanım var.
    Ben geleceğe bakıyorum,
    Çünkü orada belki tamamlanırım
    Ama şimdide,
    Sanki ne varım ne yokum.
    Kimi zaman düşünüyorum:
    Ölülerin içinde yaşayan diri miyim,
    Yoksa dirilerin arasında ölmüş biri mi?
    Nefes alıyorum, ama bazen hissetmiyorum.
    Gülüyorum, ama içim sessiz çığlıklarla dolu.
    Aşmaya çalıştığım şey nedir aslında?
    Bir sınır mı?
    Bir özgürlük mü?
    Yoksa en çok değer bulduğum yeri
    Kendi ellerimle mi yok ediyorum?
    Benim en büyük savaşım,
    Dışarıdaki insanlarla değil,
    Kendi içimdeki yankıyla.
    Kendime değer vermeyi
    Ne zaman becereceğim,
    Bilmiyorum.
    Belki de sorun bende değildir.
    Belki de fazla yük bindirdim yüreğime,
    Fazla sorumluluk, fazla hatıra,
    Fazla kırgınlık sakladım derinlere.
    Ve yine de,
    Her “özlüyorum” deyişimde
    Bir yanım ölmekten vazgeçiyor.
    Çünkü özlem
    Aslında hâlâ yaşayacak bir şeylerim olduğunun kanıtı.
    Ben özledim.
    Ben özlüyorum.
    Ama belki de en çok,
    Kendimi arıyorum.
    Çünkü her özleyiş, biraz daha insan olduğumun hatırlatması.
    Bu özlemek üzerine yazı, içimde kalan yarımlara yazılmış bir mektup gibi.
    Ve belki bir gün, “özlemek” kelimesi artık acıtmaz.

    Muktesid Olmak: Orta Yolun İnceliği

    Muktesid Olmak: Orta Yolun İnceliği | Şeyma Nur Sevinç | 24Okur
    Muktesid Olmak: Orta Yolun İnceliği | Şeyma Nur Sevinç | 24Okur

    Bazen düşünüyorum da… İnsan hayatının en zor yanı aslında dengeyi bulmak. Hayatta sürekli bir uçtan öbür uca savruluyoruz; bazen çok hızlı, bazen çok ağır adımlar atıyoruz. Hep uçlarda yaşamak kolay; ya aşırıya kaçıyoruz ya da kendimizi gereksiz kısıtlıyoruz. Ama orta yolu tutturmak, işte o, gerçek maharet istiyor; hem gönül rahatlığını hem de sorumluluk bilincini aynı anda barındırabilmek…

    “Muktesid” kelimesi tam da bunu anlatıyor. Orta yolu tutan, itidalli davranan, ne ifrat ne tefrit… Kur’an-ı Kerîm’de de geçiyor bu kelime. Cenâb-ı Hak, bir kısım kullarını “muktesid” diye tarif ediyor: Yani kullukta ölçüyü bulanlar, dengede duranlar. Demek ki Rabbimiz, bizden sadece ibadette değil, hayatın her alanında “denge” istiyor.

    “Sonra biz, o kitabı kullarımızdan seçtiğimiz kimselere (Muhammed’in ümmetine) miras olarak verdik. Onlardan kendine zulmedenler vardır. Onlardan ortada olanlar vardır (muktesid). Yine onlardan Allah’ın izniyle hayırlı işlerde öne geçenler vardır. İşte bu büyük lütuftur.” (Fatır,32)

    Bediüzzaman’ın “İktisat Risalesi”nde söylediği bir söz var ki, hep aklımda:

    “İktisat eden, maişetçe aile belâsını çekmez. İktisatsız, bereketsiz kalır.”

    Bu, sadece sofrada fazla yemek yememek değil aslında. Hayata bakış tarzı. Nimetin değerini bilmek, şükürle yaşamak.

    Üstad’ın kendi hayatına bakınca da bunu görüyoruz. Bir dilim ekmeği günlerce yer, kırıntısını bile zayi etmezmiş. Yanındakiler “Üstad, neden bu kadar dikkat ediyorsunuz?” diye sorduklarında “Bu, Allah’ın nimetidir. İktisat şükrün bir parçasıdır.” dermiş.

    Hz. Ömer’in (r.a.) kıssası da aynı çizgiyi gösteriyor. Devlet işleri için kandil yakarmış. Ama kendi şahsî bir işini yapacaksa o kandili söndürür, kendi parasıyla aldığı yağı yakarmış. Çünkü o, devletin malıydı. İnceliğe bakın! İşte iktisat, böyle bir hassasiyet. İsraf değil, cimrilik değil. Tam ortası.

    Bugün etrafımıza bakalım. Bir yanda lüks ve gösteriş uğruna alınan gereksiz şeyler, tüketilmeyen yiyecekler… Öte yanda “cimrilik” bahanesiyle başkasına faydası dokunmayan insanlar… Sosyal medyada bile görüyoruz bunu: Kimisi sırf gösteriş olsun diye aldığı ürünü paylaşıyor, kimisi de başkasının hakkına faydası dokunacakken elini cebine atmıyor.

    Oysa muktesid olmak, alışverişte ihtiyacın kadar almak, sofrada tabağında bırakmamak, zamanını bile boş yere harcamamak. Yani hayatın her alanında denge… Hatta sosyal medyada bile: saatlerce ekran başında israf etmek yerine, ölçülü kullanabilmek.

    Aslında muktesid olmak biraz da ruhun huzuru. Çünkü denge varsa gönül de rahat ediyor. Çok harcadığında vicdan rahatsız, çok kıstığında kalp daralıyor. Ama orta yolu bulduğunda hem dünya ferah, hem ahiret umut dolu oluyor.

    Hamiş;
    Muktesid olan insan, sadece dünyada düzenli ve huzurlu yaşamaz; ahirette de kaybolmaz. Orta yol, ne ifrat ne tefritten şaşmayanların yoludur—ve işte gerçek istikamet tam da buradadır.

    Mavi Dosya – Bölüm 2

    Mavi Dosya - Bölüm 2 - Eski bir çift mavi göz - Sam
    Mavi Dosya - Bölüm 2 - Eski bir çift mavi göz - Sam

    (Bölüm2)
    ESKİ BİR ÇİFT MAVİ GÖZ
    Baro kartınızı unuttunuz, Engin Bey.
    Bu sesi daha önce duymuştum, tınısı sanki kulaklarımda yer edinmiş gibiydi. Dönüp arkama baktığımda karşılaştığım şey, yıllar önce kardeşimin isteği üzerine gittiğim Ankara Barosu’nda karşılaştığım Samantha’nın gözlerinin aynıydı. İnsanların konuşurken gözlerine bakmama sorunum, bu sefer benden taraftaydı. Saç rengi değişmiş olsa gerek, biraz önce yüzüne baktığımda tanıyamamıştım. Yedi yıl sonra şu an karşılaşmak, benim için hiç anlam taşımaması gerekirken, bana doğru bakan gözlerde aynı kaygıdan muzdarip gibi duruyordu. Samantha, Norveç asıllı, Denizli’de dövme stüdyosu olan bir kızdı. Annesi ve babası ayrı milletlerden olup İstanbul’da tanışmış ve İstanbul’da evlenmiş, çocuklarının Türk olmasını istemişlerdi. Çünkü ikisinin de dedeleri Çanakkale’de Osmanlı’ya karşı savaşmış ve Türklerin kahramanlıklarıyla büyülenerek büyümüşlerdi. İkisi de aynı sene İstanbul’a gezmeye gelmiş ve kaderin fahişe edalı cilvesi onları İstanbul’da tanıştırmıştı. Öyle anlatmıştı bana, kısa ve öz Kızılay Sakarya Caddesi turumuzda. Ankara’da kaldığım bir günlük süre boyunca, sıranın dışında kalan güzel ve nadir şeylerden birisiydi. Samantha, Türk vatandaşlığını seçmiş ama Norveç’te sanat lisesi okumuş ve liseden sonra üniversite eğitimi için İstanbul’a, anne ve babasının yanına dönmüş. Döndüğü gün havalimanından anne-babasının yanına giderken, Maslak civarlarında trafik kazasında hayatında çok kısıtlı bir zaman aralığında görüşebildiği anne ve babasını kaybetmişti.
    Gözlerim beni yanıltmıyorsa eğer, bu kişi kesinlikle Samantha’ydı. Beni tanımıştı. İsmini söylediğimde gözlerini gözlerime dikti.
    — Engin, sen misin?
    Donakaldım. Hayat bağımı koparmaya hazırdım. Kardeşime bu kadın için ihanet edebilirdim. Çok nadir zamanlarda “Engin Kahpeninoğulları” moduna bürünüyordum.
    — Evet,
    diyebildim sadece.
    — Evet Sam, benim Engin.
    Yine kızmıştı bana. Ona hayatta “Sam” diye hitap eden son kişi babasıydı.
    — Seni arayacağım. Kaldığın yeri söyle. Önemli bir işim var, akşam 8’de Selahattin Usta’nın yerinde ol. Eğer ki yanına uğrayamazsam…
    — Tamam Sam,
    dedim. Gelsen de gelmesen de orada olacağım. Ellerimle bir yandan arama yapmaya çalıştığım telefonumu kapattım, Orhun’un beni daha önceki gelişlerimizde götürdüğü Esat Soul Pub’a doğru yeltendim. Orhun ilk defa burada âşık olmuştu. Bana anlatırken, tuhaf bir duygu denizi içinde boğulurken bulmuştum kendimi. Ankara’da kaldığı zamanlarda yatılı okuldan kaçıp Karanfil Sokak’ta dilenir ve dergi alıp bu kafenin önüne gelip dergiyi okumaya başlayıp bitirir, daha sonra tekrar okula giderdi. Her ay dergi sayısı çıktığında yapardı. On yedi yaşına geldiğinde birini gördü mekâna girerken. Sarı sırma gibi saçları olduğunu söylerdi hep. O gördüğü anı şöyle anlatmıştı bana:
    “Onu ilk gördüğümde kalbimin atışı anlamsızca hızlandı. Birkaç ter damlası anlımdan çıkıp dünya ile tanıştı. Cennete inanmazdım ama onu ilk kez gördüğümde, dünya ile içimdeki köprüyü o kızı görmem ile fark ediyordum. Cennet galiba bu kadın,” demişti.
    Aylarca takip etti, yetimhaneden kaçışları daha da arttı. Ta ki on sekiz yaşına gelene kadar.

    Mavi dosya

    Mavi Dosya
    Mavi Dosya
    Bölüm 1 – BAR LANETİ

    Arka fonda çalan Red Hot Chili Peppers’tan “Snow” şarkısına eşlik ederek merhaba demiştim eski, kadim bir mekâna. Şehre gelir gelmez telefonumun çalmaya başlaması, benim için kötü bir haberin işaretiydi. Zıbar Pub’da, birkaç zamandır görüşemediğim Hera ve yobazımsı arkadaşlarıyla beraberdim. Arayan numarayı tanımıyorum. Telefonumu elime alırken, yanımda oturan Hera adındaki mavi gözlü kız, telefonuma elini uzatmakla uzatmamak arasında bir kıskaca düştü. Gözlerimle sağ yanımda oturan kızın şüpheci gözlerine baka kaldım. Adeta “For a Few Dollars More” filmindeki sahnelerden birinde olduğu gibi bir sahne gerçekleşmişti. O anda, bu gece bu kadını becereceğime emin olmuştum artık. Yanında getirdiği esrarlı sigarası ise bana vereceği bahşişiydi. Kararlıydım! Telefonuma ondan önce davranmam gerekliydi; öyle de yaptım. Ondan önce davranmam, masada duran 70 cl balon bardak biranın üstüme dökülmesi ile sonuçlandı.

    Böyle zamanlardaki aksilikler hep beni bulur. Bunun üzerine, sonralarda geliştirdiğim çalışmalarımda, net çıkarımlarla beraber bu olaylara açıklık getiriyordum. Garson, dökülen birayı ve kırılan bardağı görünce, içinden sadece dudaklarını oynatarak ettiği birkaç kelam küfürle mırıldandı. Çoğu, iki kelime ve üç kelimeden oluşan, aralarda anne ve ebe lafları geçen küfürlerdi. Dudak okuma kabiliyeti, izlediğim Fransız bir filmden esinlenerek öğrenmeye çalışıp, iki senenin sonunda tam olarak öğrendiğimi anlamıştım. İlk önce Nadir Abi’nin gazinosunda (birahanesi) takılırken, kulaklığı takarak dışarıdaki sesleri duymadığım günlerde çıkan kavgalara arka fondan sufle verme şeklinde yaprak başlamıştım. O zamanlar, oradaki dayıların bazılarından iyi derecede yediğim dayaklar, bu yeteneği kazanmama engel olamamıştı. Nadir Abi, “Ortalığı karıştırma! Camları haftada 2 kez senin yüzünden değiştirdim, sikeceğim kulaklıklarını ve yorumlarını,” diyerek birkaç kere kovmuştu. Kovması normaldi; o zamanlar yaşım alkollü mekâna girmeye yetmiyordu…

    Garsonun dudaklarından süzülen küfürler bittiğinde, aşağıya paspas almaya indiğini gördüm. Yerinde çıkarımlarım her zaman beni doğruya ulaştırmıştı. Bir buçuk dakikalık garson yokluğunda, alt katlarda neler yapabileceğini düşünmeye başladım. Bir buçuk dakika paspas alıp gelmek için çok uzun bir zamandı. Alt katta birkaç kız arkadaş grubunu kesiyor olma olasılığı yüzde doksan yedi semalarında dolaşırken, kızların garsonun bakışlarına karşılık vermesi yüzde otuz iki civarındaydı. Çünkü, garsonun suratı; tornavida ile orman yangını söndürmeye çalışılmış gibiydi.

    Beynimin içindeki serüvenler devam ederken, bir anda arka fonda çalan telefon sesinin kısıldığını ve Hera’nın bana seslenmesiyle irkilerek kendime geldim. Bu tavrı pek hoşuma gitmese de az da olsa kızdan hoşlanıyor ve yatağa attıktan sonra hevesimin gideceğini biliyor, ama yine de elimde tutmak için terslemiyor; çoğu aptallık ve şirinlik yapmaya çalıştığı zamanlardaki itici hareketlerine katlanıyordum. Ardından, beyninden şüphe ettiğim tezini kurutacak bir soruyla karşı karşıya bırakması beni şaşırttı. İlgimi bir seviye dahi olsa yükseltecek bir soru sorması, beni endişeli bir hale büründürdü. Soruyu, daha sonra başka bir yerde kullanacağımdan, direkt zihin sarayımın derinliklerine gönderdim. Tam cevap verecekken, telefonum bir daha çaldı.

    Aynı numara! Normal zamanda telefonum, iki kez üst üste bu kadar kısa aralıklarla çalmazdı. Çevremdeki herkes, telefonumu ilk aramalarında açmadığımda tekrardan geri dönüş yapacağımı bilir ve ardı arkasına tekrar arama yapmazdı. Numaram olmayan tanıdıklar bile bilirdi. Küçük şehirde huy edinmenin zararlarından birisi de buydu. Tanınmış olmanın verdiği ince çizgiyi aştığında, mahalle delisine dönme riskin vardı. Çizginin üzerinden sadece Zıbar’dan çıktığımız zamanlarda yürüyemiyordum. Önemli bir telefon olma olasılığı muteberdi. Telefonun kapanmasını bekledim. Hera’nın gözlerindeki ihtişama baktım; masada dönen bira ve geyik muhabbetinin ardından gelen seks ve uyuşturucu hikâyelerinin sonunda atılan yalancı kahkahaları dinledim. Önümdeki çerez kabından, kabukların arasında kalmış, diğerlerine nazaran hafif büyük olan fıstığı aldım ve merdivenlerden aşağı doğru seyirttim. Telefonumu arayan numarayı geri aradım.

    Arayan, Engin’di.

    ZİLAL VE ZELAL – Bir şiir okursun ve bir parça bulursun kendinden

    Zilal Ve Zelal - Sümeyye Acar I 24Okur Şiir, Hikaye, Edebiyat
    Zilal Ve Zelal - Sümeyye Acar I 24Okur Şiir, Hikaye, Edebiyat

    Holm eşliğinde…

    ZİLAL VE ZELAL

    Bir ayna görüyorum sadrında.
    Gözlerinden ayırdığım vakit nazarımı,
    Kendimi görüyorum göğsünde.
    Her bir uzvuna satırlarımı iliştirdiğimi bilemeyeceksin.
    Parmaklarımı kim kutsar diye ağlarsın belki.
    İhtimaller diyarından merhaba!
    Merhaba, sadrı mis kokulu buketle dolu olana!
    Anlam nehrinde boğma beni!
    Medeniyetin izleri denir benlere.
    Vechindeki ve ekmek kadar mübarek ellerindeki.
    Ömrü hayatımda gördüğüm en derin siyah bu.
    Tek azığım hayatımla kaybolmayı dilediğim bir siyah.
    Hissetmek ve yanmak arzumdur.
    Dimağımın idbar kılıçlarına bu gece de bir başkaldırı!
    Cengim hoyrat, cengim sükunet.
    Zıtlıklar diyarından merhaba!
    Merhaba bir adım mesafe, çok söz ötedekine!
    Tunus’ta, Cezayir’de, Fas’ta ya da Viyana’da.
    Toprağın altında ya da üstünde.
    Ruhumun çok ötesinde ya da mukabilinde.
    Kuzeyde ya da memlekette.
    Belki biraz daha batı biraz daha derinde.
    Ya da sadece sesinde…
    Ruh bu.Gözlerine hapsetmekte ne ?
    Bilakis ruh nastan çok daha derinde.
    Mahfuz ve menkul olana kalmadı hacetim.
    Yani maddeye ve sana.
    Şairlerin yalancı olmadığına mutmain kılındığım bir gece.
    Zilalin zelale aşkı ve vuslatı meğer hakikatmiş.
    Gecelerin seheri taklidi boşuna değilmiş.
    Her sebebin bir müsebbibi vardır denir.
    Satırlarımınki, derya deniz bir nimettir.
    Nihai bir durak olarak arzum, bir taht’a.
    İki muhtelif hayatın düsturu misali,
    İki kaşının ortasındaki taht’a.
    Altın işlemeli tezhip misali,
    Titrek hoyratlıkla sözlerimi sunduğum,
    Sonu hakka çizilen o mübarek taht’a.

    Sümeyye Acar
    21 Şubat 2025
    İstanbul – Türkiye

     

     

    Şerh gerektiren kelimeler:
    Sadr – Göğüs
    Nazar – Bakış
    Uzuv – Organ,parça
    Vech – Yüz
    Dimağ – Beyin, zihin
    Nas – İnsanlar
    Mahfuz – Korunmuş, saklı
    Menkul – Ağızdan ağza geçerek gelmiş.
    Mutmain – Tam anlamıyla inanmış.
    Zilal – Karanlık,gece.
    Zelal – Duru,berrak,saf.
    Müsebbib – Sebep olan.
    Muhtelif – Farklı.

    Zamanın İnsan Hali

    Zamanın içinde öylece gizlenmiş sahte bir gölge oyunu mu oynuyordu insanlar? Gerçekleri neredeydi? Hakikati arıyor muydu? Yoksa hiç mi anlamamıştı kaybettiğini? Yahut kaybetmiş miydi? Sahi neyi, kendini mi hakikatini mi ?

     

     

    İnsan, aynı insan değil miydi? Zaman geçtikçe  ve yaş aldıkça  bişeyler değişiyor, bir şeyler devamlılığını koruyordu sanki. Bunca soruyu soran, içimde uçuşan kargaşa  bir tek ben de mi vardı. Oysa  herkes ne kadar da “aynılaşmış bir  sakinlik” içinde  kucaklaşıyordu geleceği ile. Bir köşede  duran durduğu  yerde onlarca bekleyen, beklediğinin de farkında  olmayan vardı.

    Şimdi  gel de anlat her insan bir dünya. Bir tanecik dünyada  binlerce insan. Ne çok  çelişki, ne çok kavga, ne çok farklılıklar  bestesi çalıyordu sokaklarda. Her birini nasıl  anlatabilirdi ki yüreğim. Yüreğimde kendi kendini tariften aciz kalmışken, gücü nerede bulabilirdi. Aklına  her geleni kovan, her gideni kucaklayan yine insan değil miydi. Özellikleri zıtlıklarla müsemma olmuş, reçetesiz tedavilerin tahlilini yapamamış olan insana hasta olduğunu kim söyleyecekti. Söyleyebilir miydi?

    Ne çok soru sordum cevapları öyle gökyüzüne bırakılmış sahipsiz uçurtmalar gibi. Elbet bir rüzgar  eser, eser de süpürürdü tüm tozlanmış soruları  hayal penceresinin önünden. Dağılırdı o zaman belirsiz bulutlar. İnsan dedim ya, hastalığına hasta olmuş insan. Dünya ile bağlarını  kör  düğüm yapmıştır. Ve  dünya ile kör düğümlenmiş o insan ne düğümü  çözebilir  ne kopabilirdi yüklerinden. Dünya ipi dedim çok sıkı tutulmaz, gevşek bırakırsan eğer kaçıverir, elinden kayıp  gider.  İşte böyle incelik ister. Zamanın içinde insanca yaşamak

    Seni bir gün  bırakıp gidecek olan yalnızlığına, kendine bile  belkide çok güvenmemekle işe başlaman gerekiyordu. Gerisini sen düşün, sıkı sıkıya tutunduğun hangi bağ varsa; aile, eş, dost, kardeş, evlat bağı belki bütün  bağlar  seni dünya ile aranda bir kör düğüm yapabilirdi. Sadelikte ferahlık var, beklentisiz yaşamda, yaratılanı yaratandan  ötürü  dengede  sevmekte kendine merhamet var. Unutma ki kendisine  merhameti olmayan dünyaya ne verebilir ki…

    Dünyaya verilebilecek en güzel  sermaye vicdan rahatlığının gölgesinde yetişmiş olan meyvedir. O tatlı meyve çorak topraklarda yetişmez, zamana inat toprağı gönülle harman olmuş insanın yanında yeşerir. Yeşeren bu güzel toprakta ukbaya gidecek olan o kutlu saadetin en güzide rehberidir

     

     

     

     

    Gönül Hatıraları

     

    Bir kış gününde düşmüştüm yollara, gönlümde olanların yanında olmak umuduyla…

    İLK GÜN

    Ilık bir Ankara sabahına uyanmıştım. Bugün yolculuk vardı. Ağır aksak hazırladım çantamı, eksik kalmamalıydı. Belki de son gidiş olacaktı. Toparlandım, durağa doğru yürümeye başladım. Yüreğim kıpır kıpırdı, uzun süredir aklımda olanları gerçekleştirmeye gidiyordum. Nasıl mutlu olmayayım ki, nefes alacaktım. Ağzına kadar dolu olan Ego otobüsüne attım kendimi. Kalabalıkmış, umrumda değildi. Aklım ve kalbim heyecanlıydı, tüm azalarımda bu heyecana ortak oluyordu. Öyle ya, sırıtan bir surat ifadesi ile etrafa ışık saçıyordum. Otogara gelmiştik, hemen indim. Otobüsün hareket saatine otuz dakika vardı. Geçtim manzaranın karşısına, yüzüme çarpan soğuk rüzgarla birlikte eski günleri ve yaşadıklarımı hatırladım. Sonra otobüsün perona yanaştığını gördüm. Üşüyen ellerim beni otobüse yöneltti. Çift kişilik koltuktan almıştım bileti, yanıma biri oturmasın duasıyla bekledim hareket etmeyi. Sonra dualar kabul olmuştu, tek kişilik bir yolculuk olacaktı. Usuldan hareketlenerek ayrıldık otogardan. Kulağımda çalan müziği duymadan sadece hayallerde yaşadığım saatlere giriş yapmış oldum. Kolay değildi, 4 yılımı geçirdiğim şehre ayrılığın 7. ayında tekrar kavuşmak için gidiyordum. Yollar uzun geldi, pencereme yağmurlar yağdırıldı, güneşin keskin ışıkları gözümü selamladı, bulutlar karşımda dans etti. Tüm bu olayların şahitliğinden sonra işte gelmiştik.

    Otogara yanaştık, aceleyle indim. Eşyalarımı aldım ve derin bir “ohh” çektim. İçim huzurla doldu. Kafamı çevirdiğim her yerden anılarım beni selamlamaya başladı. Arkadaşımı beklemeye başladım. Normalde beklemekten nefret ederim, ama bu bekleyiş farklıydı. Etrafı selamladım, kalbimin heyecanını dinledim, şükrettim. Sonra arkadaşım geldi, kalacağım yurda dolu yola çıktık. Eşyalarımı yurda koyduktan sonra 40 yıllık hatır için bir kafeye oturduk. Kahvenin belki eski 40 yıllık hatrı kalmamıştı ama insana iyi gelen bir kokusu ve tadı vardı. Biraz muhabbetin ardından günün diğer buluşması için ayrıldım. Burada da tatlı bir muhabbet eşliğinde kahvelerimizi yudumladık, kalbim huzurluydu ve bu huzur bozulmadan yurda gittim. Öyle ki yemek yemeyi dahi unutmuştum, sabah kahvaltısıyla duruyordum. Bir poğaça ikram ettiler ve onu güzelce yedim. Sonra odama çıktım, üzerimi değişip oturduğum vakit yüzümde kocaman bir gülümseme ve de kalbimde anlatamayacağım şekilde huzur vardı. Üniversiteyi okuduğum şehirdeydim ve öyle özlemiştim ki. İşte o günün gecesi uzun oldu benim için, aklımdaki düşüncelerin, kalbimdeki duyguların birbirleriyle olan sohbeti gece boyu devam etti. Sabaha karşı bir saat kadar susarak bana kısa da olsa dinlenme şansı verdiler. Uykusuz kalmıştım ama dert değildi, uzun olacak bir güne başlayacaktım.

    İKİNCİ GÜN

    Erkenden hazırlanıp yurttan çıktım. Ilık Ankara havasından sonra buz gibi bir hava beni karşıladı, gece boyu yağmurun ıslayıp suladığı yeryüzünün toprak kokusu eşliğinde yürümeye başladım. Saat 07.30’u gösteriyordu, gün boyu görüşeceğim herkes için ellerimi doldurmuştum, yol uzun olacaktı. 9.15’e kadar yürüdüm, ilk uğrak yerim staj okulum oldu. Gözlerim dolu dolu, ellerim buz tutmuş vaziyette okuldan içeri girdim. Güvenlik bana bir ziyaretçi kartı verdi, mekanın sahibi değil ziyaretçisi olmuştuk artık. 3 ayımı geçirmiştim burada, tam da geçen sene bu ayda başlamıştım staja. Okula girerken teneffüs zili çaldı, bıcır bıcır ilkokul çocuklarının arasından sıyrılarak hocalarımın odasına ulaştım, tıklatıp içeri girdim. İkisi de çok şaşırmıştı, yüzlerinde gülümseme gördüm, işte buydu isteğim. Sonra hemen kaloriferin dibine oturdum, çok üşümüştüm. Sonra tatlı bir muhabbete başladık, çok özlemiştim çok. Ardından hocam kahvaltı yaptın mı diye sordu? Evet, kahvaltı neydi, sadece yüreğimin peşine takılıp düşmüştüm yola. Dünden beri yediğim şey de belliydi, ama aç da değildim, muhabbetler beni doyuruyordu çünkü hasret kalmıştım anlaşıldığım, yargılanmadan dinlenildiğim insanlara… Ben çıkınca yiyeceğim hocam dedim. Yok olmaz dedi, okul tostunu özlemişsindir, yer misin dedi. Hocam gerek yok dedim, sonra sinirleniyorum bak, nasıl olsun diye sordu. Mecbur söyledim, sonra tost geldi, çay aldık, yemeye başladım, yarısını yedim, yarısını da paket yaptık, çantama attım. Benim için yeri çok ayrı olan hocamla vedalaşıp oradan da ayrıldım.  Başka bir arkadaşımla görüşme için hızlı adımlarla yola düştüm. Buluşma saatinde orada olmak istiyordum. Hızlı ve kestirme yollardan giderek 11 de buluşma noktasındaydım. Arkadaşım geldi. Onunla da bir sıcak tavşan kanı çay eşliğinde sohbete başladık. Her cümlede özlemin saklı olduğunu gördüm. Kısa bir sohbetin ardından diğer görüşmem için tekrar yola koyuldum. 12.15 deki görüşme için minibüse bindim. Müdür yardımcısı olan bir hocamı ziyarete gidiyordum. Vaktinde orada olmalıydım ki planım aksamasın. 10 dakika önce okulun önünde belirdim. Sakin adımlarla içeriye girdim. Odasına doğru çıktım. Hocamla sohbete başladık. Zaman başkalaşmıştı lakin bakışlar ve muhabbetimiz aynıydı. Buna çok sevindim. Okulda öğle yemeği saatiydi ve hocam da bir okul yemeği yiyelim dedi. Yemekhaneye çıktık. Liseli gençlerin arasında oturup yemek yemeye başladık. Bu da ziyaretimde yediğim tek yemek olacaktı. Oradan da çıkıp üniversiteme doğru yola çıktım. İlk minibüs dolu geçti. Beklemeye başladım. 13.00 de üniversitede olmalıydım. Hocamın ders çıkış saatini yakalamalıydım. Sürpriz olacaktı. Ardından gelen minibüse bindim. İçim çok heyecanlıydı. Çok sevdiğim ve özlediğim hocamı görecektim. Hızlı gitmek istiyordum. Elimden gelse minibüsü ben kullanacaktım.  Kalbimin heyecanını dindirerek sakinleşmeye çalıştım. İstediğim saati 10 dakika kadar geciktirerek indim. Koşarak fakülteye gittim. 3. Kata kadar çıkmam gerekiyordu ama şanslıydım ki asansöre binen hocalar gördüm rica ettim beni de aldılar. 3. Kata çıktık. İki tane arkadaşım beni karşıladı. Hocamın derse giriş çıkışını onlarla haberleşerek öğrenmiştim. Onlara sarıldıktan sonra hocamın odasının kapısına gittim. Tıklattım ve -gel- sesini duydum. Kalbim yerinden çıkacaktı adeta. Usulca kapıyı araladım ve hocamın şaşkın ve ardından sevinçli yüzünü gördüm. Aaaaa dedi. Hasretle kucaklaştık. Ardından oturduk sandalyelere. Çok mutluydum çok. Sohbete başladık lakin hocamın ufak toplantısı varmış. Bir saat belirledik ve tekrar görüşmek üzere oradan ayrıldım.

    Şimdi diğer işime sıra gelmişti. 4 yıllık emeğin sonucu olan diplomaya… Diploma için gereken işlemleri halledip dekanlığın kapısına dayandım. Öğrenci kimliğimi teslim edip diplomayı aldım. Artık öğrencilik bitmişti. İçimi hüzün kapladı evet ama tatlı bir hüzün. Sonra kampüs içi ziyaretlerime başladım. İki arkadaşımla görüşecektim. Onları arayıp ortak bir yerde görüştük. Bir kahve de orada içtik. Ömür yeterse dostlarla 40 yıllık hatıralar biriktirdim. Öyle heyecanlıydım ki etrafıma bile bakmadan sadece gönül dostlarımla vakit geçirmeye odaklanmıştım. Sonra son kez bir bisiklet turu yaptık. Soğukmuş, rüzgarlıymış umurumda olmadan. Sadece ânı yaşayarak pedalları çevirdim. Tekrar fakülteye doğru yola koyuldum. Hocamla buluşma saatim gelmişti. Yanına gittim. Kahve eşliğinde uzun bir sohbete başladık. O hocamın üniversite hayatımda yeri bambaşkaydı. Bir hocadan çok daha fazlasıydı. Sohbetimizin sonuna yaklaşmıştık. Şimdi de başka bir arkadaşımla buluşmam vardı. Onun için yola çıkacaktım. Hocam da evine geçecekti. Fakülteden birlikte ayrıldık. Yol boyu sohbetimize devam ettik. Yeniden veda vakti gelmişti. Hüzünlü bir bakışla ayrıldım yanından. Sonra bir mescide gidip oturdum. Arkadaşım gelene kadar duygulu anlar yaşadım. Öyle duygular yaşıyordum ki farkına varmak için bir 15 dakika kadar kendimi dinledim. O sırada arkadaşımda gelmişti. Ve onunla da bir kafeye oturarak 40 yıllık başka bir kahve daha yudumladım. Uzun bir sohbet daha olmuştu. Ardından ben kaldığım yurda geçmek için ayrıldım. Yurda vardığımda kolumdaki saat 27 bin adım attığımı gösteriyordu. Gerçekten çok yorulmuştum. Ama bedensel bir yorgunluktu. Uykusuz gecenin sabahında bu kadar adım atacak enerjiyi bana veren şüphesiz hasretle görüşeceğim insanlardı. Yatağa uzandım. Günü içimde değerlendirdim. Elimdeki her şey sahiplerine ulaşmıştı. Kalbimde kalan mutmain olma duygusuyla ben baş başa kalmıştım. Yarın veda vaktiydi. Yorgunlukla hemen uykuya daldım.

    VEDA

    Sabah 7 de uyandım. Pencereyi açarak kuşların cıvıltılarını dinledim. 10.30 da otobüsün hareket saati vardı. Ben 8 de yurttan ayrıldım. Elimdeki valize tüm güzel duygularımı, yaşadıklarımı, sohbetleri, 40 yıllık hatıraları ve anılarımı koyarak ağır aksak yürümeye başladım. Otogar otobüslerinin kalktığı ana durağa kadar yürümeye karar verdim. Yürüdüğüm her adımda göz yaşlarım boncuk boncuk yanaklarımdan süzüldü. Çünkü belki de son kez geçiyordum bu yollardan. Elimde diplomam, yüreğimde hüzün vardı. Film şeridi gibiydi. Attığım her adımın geçmişteki yaşanmışlığına gidiyordum. O an sokakta biri yürüyordu elinde valizle ama o orada değildi adeta. Gözleri nemliydi ve hatıralarının içinde yaşayarak  yürüyordu. Ana durağa yaklaşmıştım. Son ziyaretimi de orada gerçekleştirdim. 4 yıl boyunca her daim kapısını çaldığımız kırtasiye dükkanına gelmiştim. Baba ve oğlu birlikte çalışıyorlardı. Öyle samimi ve öyle candan insanlardı ki. Son 40 yılımı da orada tamamladım. Yavaştan durağa geçtim. Minübüse bindim. Harekete yarım saat kala otogara gelmiştim. Çok duyguluydum. Karnımdaki açlığı hissettim. Çantama elimi attım. Dün hocamın ısmarladığı yarım kalan tostu gördüm. Elime aldım ve yemeye başladım. Alınan bir tost iki günlük tek kahvaltı yemeğim olmuştu. Hocam yaptığı bir iyiliğin benim için böyle sonuçlanacağını bilmiyordu. Öyle ya her ufak iyilik büyük bir dokunuştur aslında. Gözyaşlarım eşliğinde tostun son lokmasını da ağzıma attım. Otobüse doğru yanaştım. Valizimi görevliye verdim. Saatime baktığımda 10 bin adımı gösteriyordu. Yorulmuştum aynı zamanda üzgündüm. Yine çift kişilik aldığım koltuğa iliştim. Ama dua etmeye başlamadan bir bebekli anne yanıma yanaştı. Çok tatlı bir bebekti. Ama ben çok hüzün doluydum. Onu mutlu edecek enerjim yoktu içimde. Sonra montumun şapkasını kafama geçirdim. Kulağıma bir müzik iliştirdim. Kafamı cama dayadım ve ağlamaya başlamak için hareket etmeyi beklemeye başladım. 10.35 olduğunda hareket ettik. -Elveda güzel şehir- iç sesimle birlikte gözyaşlarım süzülmeye başladı. Bir daha ne zaman yolum düşerdi, bilmiyordum. 3 saatlik yol boyunca gözyaşlarım dinmedi. Çok mutlu ve dolu dolu iki gün geçirmiştim. Fotoğraf çekinmek bile bazı zamanlarda aklıma gelmedi. Aklıma geldiği zaman da ben çekinmedim. Çünkü son olduğunu bilerek hatıramda kalsın istemedim. Mezuniyet töreni zamanında ayrılırken çekildiğim fotoğraflar kalsın galerimde ve tekrar kavuşmak ümidi doluşsun içime.

    Usul usul gidiyorduk. Ne çevremde olanlara bakıyordum ne de etrafımdaki seslere. Hüzünle dolan kalbimi sakinleştirmeye çalışan gözyaşlarımı siliyordum sadece. Ve tekrar Ankara’ ya gelmiştim. İndim otobüsten ve metroya doğru harekete geçtim. Gözyaşlarım durmuştu. Çünkü mutlu sona gelmiştik. Kalabalık ve karmakarışık şehir de durup duyguları yaşamaya yer yoktu. Her şey son derece hızlıydı. İnsanlar hızlı, araçlar hızlı, yaşam hızlıydı. Durup düşünmeye kimsenin vakti yoktu. Derhal eve gitmek istiyordum. Midemin açlığı, bacaklarımın yorgunluğu ve gözlerimdeki uykusuzluk beni bitkin hale getirmişti. Şehir içi ulaşım şehirlerarası ulaşımdan daha çetindi. 16.00 sularında evime geldim. Eşyalarımı yerleştirip kendimi suyun altına attım. Hâlâ yarım tost ile duruyordum. Ve yemek yemek için mutfağa geçtim. Artık gerçek yaşamın içindeydim tekrar. Mutsuz yüzler ve ruhsuz konuşmalar…

    DİPNOT:

    Bu yol, bu yolculuk, bu ziyaretler bana çok şey öğretti. Kin tutmadan sadece sevgi ve iyiliği yaymak için çabaladım. Anlayan olursa ne mutlu. İnsanlar yaptıklarına pek bakmıyorlar, karşıdaki beni görsün istiyorlar. Öyle ya benliğimizi çok büyüttük. Vefayı yaşıyorum, yaşatmaya çalışıyorum. Yarın son nefesi verdiğimde ” iyi insandı” densin yeter. Bazıları yaptıklarımı enayilik olarak algılayabilir. Enayilik değildi enaniyetten vazgeçişti. Anlayana, görmek isteyene. Mutlu olmak için mutlu etmek, iyi hissetmek için ise iyilik yapmak yeterli insana. Bir tost bir çay bir kahve bana bu yolculuktan derin anlamlar bırakan şeylerdi işte. Beni görünce gülen yüzler gördüm. Bu bana yetti. Ne kırgınlıklarımı hatırladım ne de küskünlüklerimi yaşadım. Üç günlük dünya idi burası, herkese gül uzattım. Kabul edene…

    Beni gören, adımı anan herkes ‘iyi insandı’ desin bu bana yeter.

    “Âvâzeyi bu âleme Davud gibi sal,

     Bâkî kalan bu kubbede bir hoş sadâ(seda) imiş”